{"id":7658,"date":"2026-07-30T18:43:05","date_gmt":"2026-07-30T15:43:05","guid":{"rendered":"https:\/\/kedainiutvic.lt\/ciekawe\/znaleziska-archeologiczne\/"},"modified":"2026-10-20T14:37:50","modified_gmt":"2026-10-20T11:37:50","slug":"znaleziska-archeologiczne","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/kedainiutvic.lt\/pl\/ciekawe\/znaleziska-archeologiczne\/","title":{"rendered":"Znaleziska archeologiczne"},"content":{"rendered":"\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

DREWNIANA \u0141Y\u017bKA Z K\u0118DAINI <\/p>

Jesieni\u0105, kiedy na starym mie\u015bcie w K\u0117dainiach kopano now\u0105 kanalizacj\u0119 deszczow\u0105, z\u0119by koparki natrafi\u0142y nie na kamie\u0144, ale na co\u015b lekkiego. Pracownik, widz\u0105c drewniany przedmiot, pocz\u0105tkowo si\u0119 roze\u015bmia\u0142 \u2013 to by\u0142a \u0142y\u017cka. Prosta, z brzozy, zu\u017cyta, ale nie zgni\u0142a. Dziwne \u2013 drewno musia\u0142o by\u0107 stare. Bardzo stare. <\/p>

Dopiero p\u00f3\u017aniej, w muzeum, po obejrzeniu przekroju, okaza\u0142o si\u0119: to nie XIX, a nawet nie XVIII wiek. Drewno \u2013 brzoza szwedzka, a styl rze\u017abienia charakterystyczny dla XVII-wiecznej Skandynawii. <\/p>

Jak szwedzka \u0142y\u017cka trafi\u0142a do K\u0117daini? <\/p>

Rok 1656. K\u0117dainiai \u2013 miasto na granicy. Miasto, kt\u00f3re ju\u017c opowiedzia\u0142o si\u0119 po jednej ze stron. Tutaj, na ziemiach Radvil\u00f3w, wci\u0105\u017c rozbrzmiewa\u0142y pog\u0142oski o umowie z kr\u00f3lem Szwecji, ale na ulicach by\u0142y one cichsze ni\u017c kroki g\u0142odnych \u017co\u0142nierzy. <\/p>

Jonas Lindholmas, oficer szwedzkiej za\u0142ogi, mieszka\u0142 w domu niedaleko rzeki Nev\u0117\u017eis. Nie by\u0142 okupantem \u2013 przynajmniej tak sobie powtarza\u0142. Zosta\u0142 wys\u0142any nie po to, by walczy\u0107, lecz by obserwowa\u0107, zapewnia\u0107 bezpiecze\u0144stwo i przekazywa\u0107 informacje. A tak\u017ce chroni\u0107 dokument, kt\u00f3ry nie powinien by\u0142 istnie\u0107. <\/p>

Lindholm nie by\u0142 g\u0142upcem. Wiedzia\u0142, \u017ce sojusz Szwed\u00f3w i Radvil\u00f3w wisi na w\u0142osku. Jeden fa\u0142szywy list, jeden podrobiony podpis \u2013 i wojna przestanie by\u0107 polityczna, a stanie si\u0119 osobista. Dlatego nie przechowywa\u0142 tajemnicy w skrzyni, w worku ani przy sobie. Trzyma\u0142 j\u0105\u2026\u2026 w kuchni, w drewnianej \u0142y\u017cce. <\/p>

\u0141y\u017cka zosta\u0142a wydr\u0105\u017cona przez jego brata jeszcze w Szwecji. Na pierwszy rzut oka \u2013 niczym si\u0119 nie wyr\u00f3\u017cnia\u0142a. Jednak jego trzonek by\u0142 pusty w \u015brodku. W \u015brodku znajdowa\u0142 si\u0119 zwini\u0119ty cienki papier, pokryty woskiem. Wiadomo\u015b\u0107 napisana nie atramentem, lecz w\u0119glem: imiona, daty, poprawki do umowy, o kt\u00f3rych nie mog\u0142a dowiedzie\u0107 si\u0119 ani polska szlachta, ani litewscy szlachcice. <\/p>

W K\u0117dainiach Lindholm pozna\u0142 El\u017cbiet\u0119, c\u00f3rk\u0119 miejscowego aptekarza. M\u00f3wi\u0142a po niemiecku, po polsku i\u2026 troch\u0119 po szwedzku. Dzi\u0119ki niej zda\u0142 sobie spraw\u0119, \u017ce miasto szepcze. \u017be kto\u015b czego\u015b szuka. \u017be kto\u015b ju\u017c wie, i\u017c szwedzki wys\u0142annik ukrywa co\u015b wi\u0119cej ni\u017c tylko dokumenty. <\/p>

Pewnej nocy, gdy Nev\u0117\u017eis wezbra\u0142 po ulewach, Lindholm us\u0142ysza\u0142 pukanie. Nie \u017co\u0142nierskie. Zbyt ciche. Zrozumia\u0142 \u2013 to nie Szwedzi. <\/p>

Mia\u0142 minut\u0119. <\/p>

\u0141y\u017cka le\u017ca\u0142a na stole. Wzi\u0105\u0142 j\u0105, spojrza\u0142 na r\u0105czk\u0119, a potem \u2013 na El\u017cbiet\u0119. Ona <\/p>

zrozumia\u0142a wszystko bez s\u0142\u00f3w. <\/p>

\u2013 Pod progiem \u2013 szepn\u0119\u0142a. <\/p>

\u2015 <\/p>

Lindholm nie zd\u0105\u017cy\u0142. Drzwi p\u0119k\u0142y. Ukry\u0142 \u0142y\u017ck\u0119 tam, gdzie nikt by jej nie szuka\u0142 \u2013 w do\u0142ku przy zewn\u0119trznej toalecie, pod ziemi\u0105, wymieszan\u0105 z popio\u0142em i b\u0142otem. W miejscu, gdzie tajemnice najbezpieczniej jest pozostawi\u0107 w zapomnieniu. <\/p>

Cia\u0142a Lindholma tak i nie znaleziono. Oficjalnie \u201ezagin\u0105\u0142\u201d. Nieoficjalnie komu\u015b op\u0142aca\u0142o si\u0119, by nigdy wi\u0119cej nie przem\u00f3wi\u0142. <\/p>

Wojna si\u0119 sko\u0144czy\u0142a. Szwedzi si\u0119 wycofali. Miasto odrodzi\u0142o si\u0119. Dom si\u0119 zawali\u0142, miejsce zosta\u0142o zasypane, przebudowane, zapomniane. <\/p>

Zosta\u0142a tylko \u0142y\u017cka. <\/p>

Dzisiaj pracownicy muzeum patrz\u0105 na niego przez szyb\u0119. R\u0119koje\u015b\u0107 jest pusta. Papier ju\u017c dawno si\u0119 rozpad\u0142. Ale zdj\u0119cia rentgenowskie pokazuj\u0105: wn\u0119trze zosta\u0142o celowo wydr\u0105\u017cone. <\/p>

A na r\u0105czce \u2013 ledwo widoczne zadrapanie. To nie ornament. Litera L. Kto\u015b w K\u0117dainiach przez trzy i p\u00f3\u0142 setki lat strzeg\u0142 tajemnicy. <\/p>

I tajemnica ta przetrwa\u0142a nie w dokumentach, nie w kronikach, ale… w \u0142y\u017cce, kt\u00f3ra czeka\u0142a, a\u017c kto\u015b zn\u00f3w zacznie kopa\u0107. <\/p>

Opisywane znalezisko archeologiczne jest prawdziwe, jednak historia z nim zwi\u0105zana stanowi interpretacj\u0119 literack\u0105.\u200b<\/em><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n \n \n \n
\n
\n \"9506_73d171490ea400c989a5a4b74fdb3766\" <\/div>\n <\/div>\n\n <\/div>\n\n \n \n \n
\n
\n \"9507_6b9738b433a035eec1fe389f0eebbf8f\" <\/div>\n <\/div>\n\n <\/div>\n\n <\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

DREWNIANA \u0141Y\u017bKA Z K\u0118DAINI Jesieni\u0105, kiedy na starym mie\u015bcie w K\u0117dainiach kopano now\u0105 kanalizacj\u0119 deszczow\u0105, z\u0119by koparki natrafi\u0142y nie na kamie\u0144, ale […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":7650,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[],"tags":[],"class_list":["post-7658","page","type-page","status-publish","hentry"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kedainiutvic.lt\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/7658","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kedainiutvic.lt\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/kedainiutvic.lt\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kedainiutvic.lt\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kedainiutvic.lt\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7658"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/kedainiutvic.lt\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/7658\/revisions"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kedainiutvic.lt\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/7650"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kedainiutvic.lt\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7658"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kedainiutvic.lt\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7658"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kedainiutvic.lt\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7658"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}