{"id":7680,"date":"2026-07-30T18:38:54","date_gmt":"2026-07-30T15:38:54","guid":{"rendered":"https:\/\/kedainiutvic.lt\/ciekawe\/szlaki-sztuki-krzyzowej\/"},"modified":"2026-10-20T14:48:28","modified_gmt":"2026-10-20T11:48:28","slug":"szlaki-sztuki-krzyzowej","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/kedainiutvic.lt\/pl\/ciekawe\/szlaki-sztuki-krzyzowej\/","title":{"rendered":"Szlaki sztuki krzy\u017cowej"},"content":{"rendered":"\t\t<div data-elementor-type=\"wp-page\" data-elementor-id=\"7680\" class=\"elementor elementor-7680 elementor-2882\" data-elementor-settings=\"{&quot;element_pack_global_tooltip_width&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:&quot;&quot;,&quot;sizes&quot;:[]},&quot;element_pack_global_tooltip_width_tablet&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:&quot;&quot;,&quot;sizes&quot;:[]},&quot;element_pack_global_tooltip_width_mobile&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:&quot;&quot;,&quot;sizes&quot;:[]},&quot;element_pack_global_tooltip_padding&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;top&quot;:&quot;&quot;,&quot;right&quot;:&quot;&quot;,&quot;bottom&quot;:&quot;&quot;,&quot;left&quot;:&quot;&quot;,&quot;isLinked&quot;:true},&quot;element_pack_global_tooltip_padding_tablet&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;top&quot;:&quot;&quot;,&quot;right&quot;:&quot;&quot;,&quot;bottom&quot;:&quot;&quot;,&quot;left&quot;:&quot;&quot;,&quot;isLinked&quot;:true},&quot;element_pack_global_tooltip_padding_mobile&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;top&quot;:&quot;&quot;,&quot;right&quot;:&quot;&quot;,&quot;bottom&quot;:&quot;&quot;,&quot;left&quot;:&quot;&quot;,&quot;isLinked&quot;:true},&quot;element_pack_global_tooltip_border_radius&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;top&quot;:&quot;&quot;,&quot;right&quot;:&quot;&quot;,&quot;bottom&quot;:&quot;&quot;,&quot;left&quot;:&quot;&quot;,&quot;isLinked&quot;:true},&quot;element_pack_global_tooltip_border_radius_tablet&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;top&quot;:&quot;&quot;,&quot;right&quot;:&quot;&quot;,&quot;bottom&quot;:&quot;&quot;,&quot;left&quot;:&quot;&quot;,&quot;isLinked&quot;:true},&quot;element_pack_global_tooltip_border_radius_mobile&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;top&quot;:&quot;&quot;,&quot;right&quot;:&quot;&quot;,&quot;bottom&quot;:&quot;&quot;,&quot;left&quot;:&quot;&quot;,&quot;isLinked&quot;:true}}\" data-elementor-post-type=\"page\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-69514505 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"69514505\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-1794bae1 elementor-widget elementor-widget-bdt-accordion\" data-id=\"1794bae1\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"bdt-accordion.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"bdt-ep-accordion-container\">\n\t\t\t<div id=\"bdt-ep-accordion-1794bae1\" class=\"bdt-ep-accordion bdt-accordion\" data-bdt-accordion=\"{&quot;collapsible&quot;:true,&quot;multiple&quot;:false,&quot;animation&quot;:true,&quot;transition&quot;:&quot;ease-in-out&quot;,&quot;duration&quot;:200}\" \t\tdata-settings=\"{&quot;id&quot;:&quot;bdt-ep-accordion-1794bae1&quot;,&quot;activeHash&quot;:&quot;no&quot;,&quot;activeScrollspy&quot;:null,&quot;hashTopOffset&quot;:false,&quot;hashScrollspyTime&quot;:false,&quot;closeAllItemsOnMobile&quot;:false}\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"bdt-ep-accordion-item\">\n\t\t\t\t\t\t<div\t\t\t\t\t\t\tclass=\"bdt-ep-accordion-title bdt-accordion-title bdt-flex bdt-flex-middle bdt-flex-between\" id=\"bdt-ep-accordion-szlaki-sztuki-krzyowej-na-litwie\"\n\t\t\t\t\t\t\tdata-accordion-index=\"0\" data-title=\"szlaki-sztuki-krzy-owej-na-litwie\">\n\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<span class=\"bdt-ep-accordion-icon bdt-flex-align-right\"\n\t\t\t\t\t\t\t\t\taria-hidden=\"true\">\n\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<span class=\"bdt-ep-accordion-icon-closed\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<i aria-hidden=\"true\" class=\"fa-fw fas fa-plus\"><\/i>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<span class=\"bdt-ep-accordion-icon-opened\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<i aria-hidden=\"true\" class=\"fa-fw fas fa-minus\"><\/i>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t\t<span role=\"heading\" class=\"bdt-ep-title-text bdt-flex-inline bdt-flex-middle\" >\n\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\tSzlaki sztuki krzy\u017cowej na Litwie\t\t\t\t\t\t\t<\/span>\n\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"bdt-ep-accordion-content bdt-accordion-content\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"expand-content is_visible\">\n<div class=\"expand-content is_visible\">\n<p>Sekretariat Narodowej Komisji UNESCO, we wsp\u00f3\u0142pracy z Litewskim Instytutem Bada\u0144 Kulturowych, opracowa\u0142 cyfrowe mapy szlak\u00f3w litewskiego rzemios\u0142a krzy\u017cowego. Jest to wynik projektu zrealizowanego z okazji Roku Sztuki Ludowej. Zesp\u00f3\u0142 tw\u00f3rczy projektu przeprowadzi\u0142 10 ekspedycji w regionach \u017bmudzi, G\u00f3rnej Litwy, Dzukii i Suwa\u0142k. <\/p>\n<p>Pierwsza mapa przedstawia miejsca w Litwie zwi\u0105zane z rzemios\u0142em krzy\u017cowym. Zaznaczono na nim zespo\u0142y rze\u017ab sakralnych i \u015bwieckich, pojedyncze pomniki, pola krzy\u017cy, pag\u00f3rki, miejsca kultu i miejsca pami\u0119ci. S\u0105 to jedne z najwa\u017cniejszych miejsc litewskiego rzemios\u0142a krzy\u017cowego, w kt\u00f3rych stoj\u0105 pomniki o warto\u015bci historycznej, spo\u0142ecznej, kulturowej lub artystycznej.<\/p>\n<p>Na drugiej mapie przedstawiono utalentowanych tw\u00f3rc\u00f3w sztuki ludowej \u2013 rzemie\u015blnik\u00f3w krzy\u017cowych, rze\u017abiarzy i kowali. W spo\u0142ecze\u0144stwie rzemios\u0142o krzy\u017cowe kojarzy si\u0119 cz\u0119\u015bciej z samymi pomnikami, a nie z \u017cywym rzemios\u0142em, zwyczajami, tradycj\u0105 czy umiej\u0119tno\u015bciami mistrz\u00f3w, kt\u00f3re stanowi\u0105 istot\u0119 warto\u015bci wpisanych na Reprezentatywn\u0105 list\u0119 niematerialnego dziedzictwa kulturowego ludzko\u015bci UNESCO. W ci\u0105gu kilku miesi\u0119cy organizatorzy projektu odwiedzili 35 tw\u00f3rc\u00f3w krzy\u017cy w r\u00f3\u017cnych regionach Litwy. <\/p>\n<p>Na mapie zaznaczono jak dot\u0105d jedynie niewielk\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 wszystkich zabytk\u00f3w krzy\u017c\u00f3w i tw\u00f3rc\u00f3w ludowych \u2013 tych, kt\u00f3rych grupa tw\u00f3rcza zd\u0105\u017cy\u0142a w ci\u0105gu kilku miesi\u0119cy udokumentowa\u0107 i umie\u015bci\u0107 na mapie. W przysz\u0142o\u015bci mapa zostanie uzupe\u0142niona.<\/p>\n<p>Mapa lokalizacji <a href=\"https:\/\/kryzdirbysteskelias.lt\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">&gt;&gt;&gt; <\/a><\/p>\n<p>Mapa krzy\u017c\u00f3w <a href=\"https:\/\/kryzdirbysteskelias.lt\/kryzdirbiai\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">&gt;&gt;&gt; <\/a><\/p>\n<p>www.unesco.lt<br \/>www.kryzdirbysteskeliai.lt<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/kedainiutvic.lt\/uploads\/tourism\/documents\/images\/kryzdirbyste%20baneris%20233x200%20(002).png\" alt=\"\" \/ ><\/p>\n<\/div>\n<ul class=\"expand-list\">\n<li class=\"expanded\"> <\/li>\n<\/ul>\n<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"bdt-ep-accordion-item\">\n\t\t\t\t\t\t<div\t\t\t\t\t\t\tclass=\"bdt-ep-accordion-title bdt-accordion-title bdt-flex bdt-flex-middle bdt-flex-between\" id=\"bdt-ep-accordion-szlak-rzemiosa-krzyowego-w-powiecie-kdajskim\"\n\t\t\t\t\t\t\tdata-accordion-index=\"1\" data-title=\"szlak-rzemios-a-krzy-owego-w-powiecie-k-daj-skim\">\n\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<span class=\"bdt-ep-accordion-icon bdt-flex-align-right\"\n\t\t\t\t\t\t\t\t\taria-hidden=\"true\">\n\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<span class=\"bdt-ep-accordion-icon-closed\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<i aria-hidden=\"true\" class=\"fa-fw fas fa-plus\"><\/i>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<span class=\"bdt-ep-accordion-icon-opened\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<i aria-hidden=\"true\" class=\"fa-fw fas fa-minus\"><\/i>\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t\t<span role=\"heading\" class=\"bdt-ep-title-text bdt-flex-inline bdt-flex-middle\" >\n\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\tSzlak rzemios\u0142a krzy\u017cowego w powiecie k\u0117daj\u0144skim\t\t\t\t\t\t\t<\/span>\n\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"bdt-ep-accordion-content bdt-accordion-content\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"expand-content is_visible\">\n<p>W 2008 roku UNESCO wpisa\u0142o litewskie rzemios\u0142o krzy\u017cowe i symbolik\u0119 krzy\u017cy na Reprezentatywn\u0105 list\u0119 niematerialnego dziedzictwa kulturowego ludzko\u015bci. Jest to niezwykle cenna cz\u0119\u015b\u0107 naszej kultury ludowej, kt\u00f3r\u0105 nale\u017cy chroni\u0107 i poznawa\u0107. Jednym z najwybitniejszych litewskich tw\u00f3rc\u00f3w krzy\u017cy by\u0142 samouk, w\u0119drowny artysta ludowy Vincas Svirskis (1835\u20131916). Po\u015bwi\u0119ci\u0142 swoje \u017cycie rze\u017abieniu krzy\u017cy i tworzy\u0142 w okolicach Panev\u0117\u017eio i K\u0117daini\u0173. <\/p>\n<p>Niewiele zachowa\u0142o si\u0119 wiarygodnych informacji na temat \u017cycia V. Svirskiego. Urodzi\u0142 si\u0119 w ubogiej rodzinie ch\u0142opskiej, umia\u0142 czyta\u0107 i pisa\u0107. Vincas Svirskis zacz\u0105\u0142 rze\u017abi\u0107 jeszcze jako pasterz. Z czasem rze\u017abienie w drewnie sta\u0142o si\u0119 g\u0142\u00f3wnym \u017ar\u00f3d\u0142em jego utrzymania. W okolicach K\u0117daini\u0173, Survili\u0161kio, Krekenavy, Kraki\u0173 i Truskavy uosabia\u0142 wizerunek tradycyjnego rzemie\u015blnika, w\u0119druj\u0105c od jednej wsi do drugiej, od jednego podw\u00f3rka do drugiego i wykonuj\u0105c krzy\u017ce oraz kapliczki. By\u0142 cz\u0142owiekiem wierz\u0105cym, czyta\u0142 \u017cywoty \u015bwi\u0119tych; opowiada si\u0119, \u017ce podczas rze\u017abienia \u015bpiewa\u0142 pie\u015bni ko\u015bcielne. <\/p>\n<p>V. Svirskis podj\u0105\u0142 si\u0119 tworzenia pomnik\u00f3w zupe\u0142nie innego rodzaju ni\u017c te, do kt\u00f3rych przywykli\u015bmy dotychczas: zmieni\u0142 struktur\u0119 utrwalonych tradycyjnych kapliczek z umieszczanymi w nich ma\u0142ymi rze\u017abami oraz krzy\u017cy z przybitymi do trzonu figurami \u015bwi\u0119tych. W szerokim ko\u0144cu trzonu kapliczki wycina\u0142 nisze z rze\u017abami wykonanymi w technice p\u0142askorze\u017aby i p\u00f3\u0142p\u0142askorze\u017aby, tzn. krzy\u017ce, figurki \u015bwi\u0119tych oraz anio\u0142ki wykonywa\u0142 z tego samego drewna. Tym w\u0142a\u015bnie jego prace r\u00f3\u017cni\u0142y si\u0119 od dzie\u0142 innych tw\u00f3rc\u00f3w krzy\u017cy. <\/p>\n<p>Vincas Svirskis stworzy\u0142 ponad 200 dzie\u0142 z drewna d\u0119bowego o wysoko\u015bci oko\u0142o 3\u20135 metr\u00f3w. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich znajduje si\u0119 w okolicach K\u0117daini\u0173 i Panev\u0117\u017eio, w wioskach po\u0142o\u017conych po obu stronach rzeki Nev\u0117\u017eis: na podw\u00f3rkach, przy drogach i na cmentarzach. Cz\u0119\u015b\u0107 dzie\u0142 Vinca Svirskiego uleg\u0142a zniszczeniu, cz\u0119\u015b\u0107 zosta\u0142a przeniesiona z pierwotnych lokalizacji do prywatnych kolekcji i muze\u00f3w, niekt\u00f3re s\u0105 przechowywane w ko\u015bcio\u0142ach, a kilka nadal stoi w naturalnym otoczeniu. <\/p>\n<p>20 krzy\u017cy Vinca Svirskiego jest eksponowanych w Muzeum Regionu K\u0117dainiai, w sali po\u015bwi\u0119conej krzy\u017com Vinca Svirskiego. Krzy\u017ce te uratowa\u0142 ojciec Stanis\u0142aw; zdobi\u0105 one ko\u015bci\u00f3\u0142 w Paber\u017cach oraz Muzeum Powstania z 1863 roku. Przypuszcza si\u0119, \u017ce o\u0142tarz w ko\u015bciele w Paber\u017cach m\u00f3g\u0142 wyrze\u017abi\u0107 Vincas Svirskis. Jego krzy\u017ce znajduj\u0105 si\u0119 w wioskach Nauj\u0173j\u0173 La\u017e\u0173 i Nauj\u0173j\u0173 Bakaini\u0173 oraz w Survili\u0161kis. Vincas Svirskis zosta\u0142 pochowany na cmentarzyku w Survili\u0161kis.<\/p>\n<p>W K\u0117dainiach zapraszamy do zapoznania si\u0119 z dzie\u0142ami utalentowanego rze\u017abiarza Vytauta Ulevi\u010diaus. Wystawa znajduje si\u0119 w budynku gminy powiatu K\u0117dainiai. Sam tw\u00f3rca mieszka w Krakach, gdzie na terenie swojej zagrody urz\u0105dzono r\u00f3wnie\u017c galeri\u0119 jego dzie\u0142, a on sam ch\u0119tnie rozmawia z odwiedzaj\u0105cymi. <\/p>\n<p>Trasa \u201eDuch rzemios\u0142a krzy\u017cowego w regionie K\u0117daini\u00f3w\u201d <a href=\"https:\/\/kedainiutvic.lt\/uploads\/tourism\/documents\/files\/Vinco_Svirskio_marsrutas(2).pdf\">&gt;&gt;&gt; <\/a><\/p>\n<p>Vincas Svirskis i region K\u0117dainiai <a href=\"https:\/\/www.kedainiutvic.lt\/turizmas\/lt\/idomu\/vincas-svirskis-ir-kedainiu-krastas\">&gt;&gt;&gt; <\/a><\/p>\n<p><em>Zdj\u0119cie: Regina Jasinskien\u0117<\/em><\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/kedainiutvic.lt\/uploads\/tourism\/documents\/images\/Vinco_Svirskio_kapas2.jpg\" alt=\"\" \/><\/p>\n<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Szlaki sztuki krzy\u017cowej na Litwie Sekretariat Narodowej Komisji UNESCO, we wsp\u00f3\u0142pracy z Litewskim Instytutem Bada\u0144 Kulturowych, opracowa\u0142 cyfrowe mapy szlak\u00f3w litewskiego rzemios\u0142a [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":7650,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[],"tags":[],"class_list":["post-7680","page","type-page","status-publish","hentry"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kedainiutvic.lt\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/7680","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kedainiutvic.lt\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/kedainiutvic.lt\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kedainiutvic.lt\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kedainiutvic.lt\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7680"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/kedainiutvic.lt\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/7680\/revisions"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kedainiutvic.lt\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/7650"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kedainiutvic.lt\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7680"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kedainiutvic.lt\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7680"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kedainiutvic.lt\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7680"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}